Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, İran ile İsrail ve ABD arasında yaşanan çatışmaların Türkiye’deki tarımsal girdi fiyatları üzerindeki etkilerini bir basın toplantısıyla açıkladı. Bayraktar, “Özellikle üre gübresi gibi ürünlerin fiyatları aniden yüzde 40’a varan oranlarda artış gösterdi” dedi.
Bayraktar, Türkiye’nin tarımsal üretimde kullanılan kimyasal gübre ve mazot hammaddelerinin yaklaşık yüzde 90’ının ithalatla karşılandığını belirterek, “Bu nedenle gübre ve mazot fiyatları, hem uluslararası piyasalardaki gelişmelere hem de döviz kurlarına bağlı olarak dalgalanmaktadır. Iran ile İsrail arasında yaşanan savaş, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerinde aksaklıklara yol açarak küresel enerji, gübre ve gıda sistemlerine yönelik riskleri artırmıştır. Savaşın etkilediği bölgelerde, petrol, doğalgaz ve gübre üretiminde önemli rol oynayan ülkeler bulunmaktadır. Sevkiyat yollarındaki kısıtlamalar doğrudan fiyatlara yansımaktadır. 2025 yılının Haziran ayında İran ile İsrail arasında yaşanan çatışmalar sonrasında gübre fiyatları yüzde 40 oranında artmıştı, 28 Şubat 2026’da başlayan savaş sonrası benzer bir artış tekrar yaşandı” şeklinde konuştu.
Bayraktar, “Amonyum nitrat gübresinin tonu savaş sonrası yüzde 26,5 oranında artarak 20 bin 295 liraya ulaştı” ifadesini kullandı. Ayrıca, savaş öncesinde kalsiyum amonyum nitrat gübresinin tonunun 16 bin 48 lira olduğunu, savaş sonrası bu fiyatın yüzde 26,5 artarak 20 bin 295 liraya yükseldiğini belirtti. Diğer gübre fiyatlarındaki artışlar ise şöyle sıralandı: Amonyum sülfat gübresi yüzde 23,3 artışla 17 bin 439 lira, üre gübresi yüzde 19,5 artışla 31 bin 124 lira, DAP gübresi yüzde 9,6 artışla 38 bin 943 lira ve 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 8,3 artışla 25 bin 888 liraya yükseldi. Bayraktar, “Doğru zamanda ve uygun miktarda yapılan gübrelemenin bitkisel üretimde verim artışına katkı sağladığı açıktır. Ancak çiftçilerimiz maliyet artışları nedeniyle yeterli gübre alamayacak olursa bu durum, verim kaybına ve olağanüstü maliyet artışlarına yol açabilir. Bu durumdan hem üreticilerimiz hem de tüketicilerimiz olumsuz etkilenebilir” dedi.
Çiftçilerin gübre alımında zorluk yaşadığını vurgulayan Bayraktar, “Serin iklim tahılları için üst gübreleme dönemi, sıcak iklim tahılları için ise taban gübreleme dönemi geçmektedir. Yani bu, gübreye ihtiyaç duyulan kritik bir dönem. Ancak çiftçilerimizin büyük bir kısmı önceden gübre tedarik edemiyor, zamanı geldiğinde satın almaya çalışıyor. Bu nedenle birçok çiftçinin deposunda gübre bulunmamakta ve savaş sonrası yüksek fiyatlarla gübre almak zorunda kalacaklar. Bu durum, yüksek girdi fiyatları nedeniyle üretim maliyetlerini artıracak ve gübresizlikten ötürü tarımsal ürün arzında azalma görülecektir. Bu da doğal olarak tüketici fiyatlarını etkileyecektir” dedi.
Bayraktar, gübre piyasalarının düzenlenmesi için bazı önlemler alındığını belirterek, “Gübre ithalatında gümrük vergilerinin sıfırlanması, gübre ihracatının yasaklanması ve uzun süredir yasak olan yüzde 33’lük amonyum nitrat gübresinin yeniden kullanıma açılması gibi adımlar olumlu gelişmelerdir. Ancak çiftçilerimizin gübreyi satın alabilmesi, yani fiyatların makul seviyelerde olması en kritik noktadır” diye ekledi.
Mazot fiyatlarının da benzer bir durumla karşı karşıya olduğunu belirten Bayraktar, “Savaş öncesi mazotun litre fiyatı 61 lira 41 kuruşken, savaş sonrasında bu fiyat yüzde 22,3 oranında artarak 75 lira 12 kuruşa yükseldi” ifadelerini kullandı.
